HIỆP ĐỊNH THƯƠNG MẠI TƯ DO VIỆT NAM-CHÂU ÂU (EVFTA) CÓ HIỆU LỰC

Vào ngày 01 tháng 8 năm 2020, Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) chính thức có hiệu lực, mở đường cho tăng thương mại giữa EU và Việt Nam. Sau gần 10 năm đàm phán, vào ngày 08 tháng 6 năm 2020, Quốc hội Việt Nam đã phê chuẩn chuẩn EVFTA và Hiệp định bảo vệ đầu tư EU-Việt Nam (EVIPA).

Hiệp định EVFTA là mang đến hiệp ước loại bỏ gần 99% thuế hải quan giữa EU và Việt Nam. Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, FTA dự kiến ​​sẽ giúp tăng trưởng GDP của Việt Nam thêm 4,6% và lượng xuất khẩu  từ Việt Nam sang EU tăng 42,7% vào năm 2025. Trong khi đó, Ủy ban châu Âu dự báo GDP của EU sẽ tăng thêm 29,5 tỷ USD vào năm 2035 kể từ khi hiệp định có hiệu lực.

65% thuế đối với hàng xuất khẩu của EU sang Việt Nam sẽ bị loại bỏ trong khi  những phần còn lại sẽ dần được loại bỏ trong khoảng thời gian 10 năm. Song song với đó, thuế đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam sang EU sẽ được loại bỏ đến 71%, phần còn lại sẽ bị loại bỏ trong khoảng thời gian 7 năm.

EVFTA được coi là một thỏa thuận song phương thế hệ mới – nó chứa các điều khoản quan trọng đối với quyền sở hữu trí tuệ (IP), tự do hóa đầu tư và phát triển bền vững. Điều này bao gồm cam kết thực hiện các tiêu chuẩn của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Công ước Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu.

Các chuyên gia phân tích hy vọng sau thỏa thuận thương mại sẽ mang lại một sự thúc đẩy, rất cần thiết cho các ngành công nghiệp của Việt Nam, như sản xuất, hỗ trợ nền kinh tế phục hồi sau đại dịch COVID-19.

Việt Nam và EU là đối tác thương mại lâu dài. Vào cuối năm 2018, các nhà đầu tư EU đã đầu tư hơn 23,9 tỷ USD vào 2.133 dự án tại Việt Nam. Năm 2018, các nhà đầu tư châu Âu đã thêm gần 1,1 tỷ USD vào Việt Nam. Các nhà đầu tư EU đang hoạt động trong 18 lĩnh vực kinh tế và 52 trong số 63 tỉnh của Việt Nam. Đầu tư là nổi bật nhất trong sản xuất , điện và bất động sản. Phần lớn đầu tư của EU đã tập trung vào các khu vực có cơ sở hạ tầng tốt, như Hà Nội , Quảng Ninh , Thành phố Hồ Chí Minh , Bà Rịa-Vũng Tàu và Đồng Nai . 24 quốc gia thành viên EU được đầu tư vào Việt Nam, trong đó Hà Lan chiếm vị trí hàng đầu theo sau là Pháp và Anh.

Ở cấp độ khu vực, Việt Nam hiện là đối tác thương mại quan trọng thứ hai của EU trong số tất cả các thành viên ASEAN – vượt qua các đối thủ khu vực Indonesia và Thái Lan, trong những năm gần đây. Thương mại ngày càng tăng giữa EU và Việt Nam cũng giúp củng cố vị thế của ASEAN với tư cách là đối tác thương mại lớn thứ ba của EU.

Các ngành sẵn sàng tiếp tục mở rộng, đa dạng hóa trên thị trường EU

EVFTA, với giá trị cốt lõi nhằm mục đích tự do hóa cả hàng rào thuế quan và phi thuế quan đối với hàng nhập khẩu chính của cả hai bên trong khoảng thời gian 7 – 10 năm.

Đối với Việt Nam, việc loại bỏ thuế quan sẽ có lợi cho các ngành xuất khẩu chính, bao gồm: smartphone, các sản phẩm điện tử, dệt may, giày dép và các sản phẩm nông nghiệp, như cà phê, hồ tiêu,… Những ngành này cũng đòi hỏi lượng nhân công, lao động lớn. Tăng sản lượng xuất khẩu của Việt Nam sang EU, FTA sẽ tạo điều kiện mở rộng cả về vốn và tăng việc làm ở các ngành này.

Dệt may

Cả Việt Nam và Liên minh Châu Âu đã đưa ra một khung thời gian mà cả hai bên đã cam kết tự do hóa tất cả các mức thuế. Điểm mấu chốt trong số những cam kết này là thời hạn 7 năm đối với các sản phẩm dệt may và giày dép của Việt Nam. Xuất khẩu của ngành đạt khoảng 9 tỷ USD trong năm 2018. Do tỷ trọng xuất khẩu lớn của Việt Nam sang EU là các mặt hàng tiêu dùng như quần áo, dệt may và giày dép nên EVFTA có thể làm tăng đáng kể kim ngạch thương mại của hai khu vực. 

Thiết bị điện tử

Khi Việt Nam tiếp tục phát triển, sẽ có sự dịch chuyển từ ngành sản xuất sang các sản phẩm công nghệ tiên tiến hơn, như điện thoại thông minh và các thiết bị điện tử khác tiêu biểu đi đầu như V-Smart hay BPhone… EVFTA sẽ cung cấp thêm doanh thu xuất khẩu từ các sản phẩm quần áo và giày dép từ ngành dệt may, dẫu vậy có thể nó sẽ chưa mang lại ảnh hưởng đến việc mở rộng các ngành công nghiệp điện tử, công nghệ.

Mặc dù hiện tại Việt Nam vẫn chưa có ngành sản xuất điện tử phát triển rộng khắp, EVFTA mang đến cho Việt Nam cơ hội mới chưa từng có để phát triển tiến tới dẫn đầu về các sản phẩm điện tử, thúc đẩy việc mở rộng ngành công nghiệp đang chớm nở này có thể là một bước đi thông minh cho các doanh nghiệp Việt.

Dược phẩm

Thị trường dược phẩm của Việt Nam vẫn hấp dẫn các nhà đầu tư EU. Khi EVFTA có hiệu lực, khoảng một nửa lượng nhập khẩu dược phẩm của EU sẽ được miễn thuế ngay lập tức và phần còn lại được miễn thuế sau bảy năm. Các công ty dược phẩm nước ngoài sẽ được phép thành lập một công ty nhập khẩu dược phẩm đã được ủy quyền để bán tại thị trường Việt Nam. Các đơn vị này có thể bán dược phẩm do họ nhập khẩu cho các nhà phân phối hoặc đại lý Việt Nam. Các thực thể cũng có thể xây dựng kho riêng của họ.

Trong khi thị trường dược phẩm của Việt Nam đã phát triển đáng kể nhưng chỉ đáp ứng 52% nhu cầu thị trường, đóng góp chủ yếu bằng thuốc generic. EVFTA sẽ mang lại sự tiếp cận công bằng và bình đẳng vào thị trường cho phép các nhà đầu tư EU mở rộng hơn nữa hoạt động kinh doanh từ đó cho phép các nhà đầu tư nước ngoài đáp ứng sự tăng trưởng mạnh mẽ của ngành dược phẩm tại Việt Nam.

Những điểm nổi bật chính của EVFTA

Hàng tái sản xuất

Trước đây, hàng hóa tái sản xuất được Việt Nam coi là ‘đã qua sử dụng’ và thường không được phép nhập khẩu. Tuy nhiên, các điều khoản của hiệp định cho phép nhập khẩu hàng hóa tái sản xuất và sẽ mở cửa giao thương cho các sản phẩm có giá trị cao như thiết bị y tế và phụ tùng xe hơi để phục vụ thị trường sau bán hàng. Việt Nam vẫn có thể tiếp tục hạn chế hàng hóa đã qua sử dụng cụ thể theo điều kiện tối hậu quốc

Hàng sửa chữa

Việc nhập khẩu tạm thời và xuất khẩu hàng hóa đã sửa chữa sẽ được miễn thuế. Điều này sẽ đảm bảo các điều kiện công bằng và cạnh tranh đặc biệt đối với các dịch vụ bảo trì chuyên dụng như máy bay.

Hàng hóa được sản xuất tại Châu Âu

Việt Nam sẽ lần đầu tiên chấp nhận các sản phẩm “Made in EU” cho các mặt hàng phi nông nghiệp, phản ánh sự hội nhập của thị trường EU. Ngoại trừ các dược phẩm phải tuân theo sự chấp thuận của quốc gia, điều này sẽ cho phép các nhà sản xuất sử dụng thị trường nội rộng lớn hơn của một Liên minh Châu Âu.

Phí và thủ tục

Giao dịch thông qua lãnh sự không còn cần thiết khi EVFTA có hiệu lực, đồng thời sẽ không yêu cầu khi xác thực lãnh sự trong ba năm.

Logistic

Sau những ký kết thành công về dỡ bỏ hàng rào thuế quan, chắc chắn lượng hàng hóa xuất nhập khẩu vào cả hai thị trường sẽ ngày càng tăng lên Để phục vụ phát triển thị trường, mang hàng hóa Việt đến EU cũng như từ EU đến Việt Nam thì ngành hàng logistic sẽ đòi hỏi sự cấp thiết đồng thời cũng là cơ hội phát triển.

Gia tăng nguồn vốn đầu tư

Sau hiệp định khi EVFTA chính thức có hiệu lực, các doanh nghiệp Việt Nam bên cạnh cơ hội mở rộng thị trường và giảm gánh nặng thuế quan còn có nhận được nguồn vốn từ sự dịch chuyển đầu tư và đang dạng nguồn cung của EU. Sẽ không chỉ ở 18 lĩnh vực kinh tế hay 52 tỉnh thành mà còn lớn hơn thế nữa.

Những thách thức sắp tới

Những thay đổi gần đây tại Liên Minh Châu Âu, đặc biệt là sự kiện Brexit, có thể ảnh hưởng đến kết quả và tầm quan trọng của EVFTA. Hiện tại, FTA sẽ có hiệu lực đối với Vương quốc Anh cho đến cuối năm nay và có thể được gia hạn thêm 24 tháng nữa dựa theo thỏa thuận của Vương quốc Anh với EU.

Phần lớn điều này bắt nguồn từ các tiêu chuẩn và kiểm soát chất lượng ngày càng nghiêm ngặt, khắt khe của EU được áp dụng cho hàng hóa đưa vào EU. Không giống như nhiều nước láng giềng ASEAN, Việt Nam đã thành công trong việc ký kết thỏa thuận thương mại với EU, chứng tỏ năng lực được đánh giá.

Trong hiệp định này có nhiều điều khoản giúp hội tụ các tiêu chuẩn của Việt Nam phù hợp với các tiêu chuẩn của EU. Tầm quan trọng của thị trường Việt Nam sẽ chỉ tăng lên khi các yếu tố của EVFTA được thực thi và các hàng rào phi thuế quan tương ứng được dỡ bỏ. 

Dẫu vậy, các tiêu chuẩn chỉ thực sự phù hợp hay nguồn vốn đầu tư có thực sự đến, phụ thuộc rất lớn vào khả năng của doanh nghiệp Việt nắm bắt cơ hội và có những đổi mới!

Vietnam Startup Ecosystem

 

 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *